Heilig Hart Basiliek in Koekelberg

De Basiliek van het Heilig Hart is veruit het meest bekende gebouw van de Gentse architect en meubelontwerper Albert Van huffel. Dit grootse monument kan niet bepaald rekenen op veel appreciatie: te megalomaan, te lelijk, te gedateerd… Nochtans, als je de architectuur van het gebouw wat nader bekijkt, merk je dat het met veel finesse en oog voor detail ontworpen is, net zoals het hele oeuvre van Albert Van huffel.

Architect en meubel ontwerper Albert Van huffel (Gent, 1877 – Tervuren, 1935) wijdde zijn leven aan het zoeken naar een nieuwe, moderne architectuurtaal, net zoals zijn tijdgenoten Leon Sneyers, Henry van de Velde en Victor Horta. In het begin van zijn carrière zijn Van huffels ontwerpen nog erg schatplichtig aan de Art Nouveau. Maar een grote interesse voor de Engelse ‘Arts & Crafts’ en de Nederlandse kunst en architectuur zorgden voor een versobering in zijn oeuvre. en een verdere ontwikkeling naar een nieuwe vroegmoderne stijl met een uitgepuurde vormentaal, gebaseerd op vegetale motieven. Na 1910 wordt de invloed uit Duitsland en Oostenrijk steeds nadrukkelijker. Deze tendens manifesteerde zich in heel Europa: er ontwikkelde zich een moderne stijl in kunst en architectuur, gebaseerd op functie en rede en opgevat als een streven naar de zuivere vorm. Onder andere de Oostenrijkse Wiener Werkstätte had hierin een voortrekkersrol. De realisatie van het gesamtkunstwerk Palais Stoclet in Brussel is hiervan een belangrijk voorbeeld. De Wiener Werkstätte was voor Van huffel een belangrijke inspiratiebron.

Van huffel evolueerde mee naar een meer functionele vormgeving en zocht in zijn ontwerpen naar een manier om het rationele met het gevoelsmatige te combineren: een evenwicht tussen gevoel en rede. In zijn latere oeuvre, met name vanaf de tweede helft van de jaren 20 neemt een voornamelijk geometrische vormgeving een belangrijke plaats in in zijn werk onder invloed van de populaire art deco. Twee elementen vormen een rode draad in Van huffels ontwerpen. Enerzijds streefde hij naar een allesomvattende, integrale aanpak waarbij het ontwerpen van een totaalkunstwerk centraal stond. De componenten vorm, functie en materiaal worden op een harmonieuze manier in zijn werk samengebracht. Door het combineren van minutieus uitgekozen materialen creëerde hij een elegant en subtiel vormenspel. Een tweede element is de aandacht voor ambacht en vakbekwaamheid. De sterk verweven relatie tussen materie en ambacht komt duidelijk naar voor in de realisatie van zijn ontwerpen: hij werkte steeds samen met ambachtslui met kennis van zaken die met veel passie meewerkten aan zijn projecten.

Woning Renson te Gent met interieur door Van huffel

Vandaag zijn er nog maar weinig gebouwen door Van huffel te bewonderen, naast de Basiliek van Koekelberg en enkele privéwoningen. Door afbraak of verbouwingen is er heel wat van zijn gebouwde oeuvre verloren gegaan. Van huffel heeft wel een omvangrijk archief nagelaten dat momenteel bewaard wordt in het Design Museum Gent en digitaal beschikbaar is op de databank van het federale instituut KIK-IRPA: http://balat.kikirpa.be/ via de zoekterm ‘AVH_’ in te vullen in het veld ‘inventarisnummer’ vind je het volledige digitale archief, met pareltjes van tekeningen zoals deze:

Foto: KIK-IRPA Brussel

In mei 2017 verscheen er een artikel van mijn hand over het interieur van de woning Renson in het magazine Monumenten & Landschappen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *